2022 Philippine Elections

Mga Gahum kag Katungdanan: Mayor, Bise Mayor, kag Konsehal sang Siyudad sa Filipinas

Rappler.com
Mga Gahum kag Katungdanan: Mayor, Bise Mayor, kag Konsehal sang Siyudad sa Filipinas
Ano nga mga gahum, mga responsabilidad, kag mga serbisyo ang imo masaligan halin sa ginboto nimo nga mayor, bise mayor, kag konsehal sang siyudad?
Mayor sang Siyudad
Termino sang Pagpangalagad
  • 3 ka tuig mag-umpisa sa udto-adlaw sang Hunyo 30 pagkatapos sang eleksiyon
  • Mahimu nga mabotohan liwan sa indi magsobra sa tatlo ka sunod-sunod nga termino
Kuwalipikasyon
  • Filipino citizen
  • Rehistrado nga botante sa siyudad kon sa diin sya nagapadalagan
  • Residente sang siyudad kon sa diin sya nagapadalagan sa sulod sang indi magnubo sa 1 ka tuig antes and adlaw sang eleksiyon
  • Kahibalo magbasa kag magsulat sa Filipino ukon sa iban pa nga mga lokal nga pulong
  • Indi magnubo sa 21 ka tuig ang edad sa adlaw sang eleksiyon
Mga Gahum kag Katungdanan
  • Dumalahan ang tanan nga programa, proyekto, serbisyo, kag aktibidades sang gobyerno sang siyudad
  • Ipatuman ang tanan nga mga layi kag ordinansa angot sa panggobyerno sang siyudad
  • Ipatuman ang tanan nga polisiya, programa, proyekto, serbisyo, kag aktibidades sang siyudad
  • Pangunahan kag pasanyugon ang pagganar sang kita sang siyudad kag gamiton ito sa pagpatuman sang mga plano
  • Siguraduhon nga ang siyudad may mga serbisyo kag nagakaigo nga pasilidad

Ginkuhaan: Local Government Code of 1991

Bise Mayor sang Siyudad
Termino sang Pagpangalagad
  • 3 ka tuig mag-umpisa sa udto-adlaw sang Hunyo 30 pagkatapos sang eleksiyon
  • Mahimu nga mabotohan liwan sa indi magsobra sa tatlo ka sunod-sunod nga termino
Kuwalipikasyon
  • Filipino citizen
  • Rehistrado nga botante sa siyudad kon sa diin sya nagapadalagan
  • Residente sang siyudad kon sa diin sya nagapadalagan sa sulod sang indi magnubo sa 1 ka tuig antes and adlaw sang eleksiyon
  • Kahibalo magbasa kag magsulat sa Filipino ukon sa iban pa nga mga lokal nga pulong
  • Indi magnubo sa 21 ka tuig ang edad sa adlaw sang eleksiyon
Mga Gahum kag Katungdanan
  • Pamunuan ang sangguniang panlungsod
  • Pirmahan ang mga papeles tuhoy sa paggasto sang sangguniang panlungsod
  • Mag-appoint sang mga opisyales kag empleado sang sangguniang panlungsod
  • Magapungko bilang mayor sang siyudad kon may permanente nga pagkabakante
  • Gamiton ang mga gahum kag humuon ang mga tulumananon kag hilikuton sang mayor sang siyudad kon may temporaryo nga pagkabakante

Ginkuhaan: Local Government Code of 1991

Katapu sang Sangguniang Panlungsod
Termino sang Pagpangalagad
  • 3 ka tuig mag-umpisa sa udto-adlaw sang Hunyo 30 pagkatapos sang eleksiyon
  • Mahimu nga mabotohan liwan sa indi magsobra sa tatlo ka sunod-sunod nga termino
Kuwalipikasyon
  • Filipino citizen
  • Rehistrado nga botante sa siyudad kon sa diin sya nagapadalagan
  • Residente sang siyudad kon sa diin sya nagapadalagan sa sulod sang indi magnubo sa 1 ka tuig antes and adlaw sang eleksiyon
  • Kahibalo magbasa kag magsulat sa Filipino ukon sa iban pa nga mga lokal nga pulong
  • Indi magnubo sa 18 ka tuig ang edad sa adlaw sang eleksiyon. Ang mga kandidato para sa highly urbanized cities kinahanglan indi magnubo sa 21 ka tuig ang edad sa adlaw sang eleksiyon.
Komposisyon sang Sangguniang Panlungsod
  • Bise Mayor sang Siyudad, bilang tagapangulo nga opisyal
  • Ginboto nga mga regular nga katapu
  • Presidente sang Liga ng mga Barangay sang siyudad
  • Presidente sang Sangguniang Kabataan Federation 
  • 3 representante nga sektoral: 1 halin sa kababayenhan, 1 halin sa pang-agrikultura ukon industiyal nga mamumugon, kag 1 halin sa mga masunod: imol sa siyudad, tumandok nga mga tawo, mga tawo nga may pisikal nga diperensiya
Mga Gahum kag Katungdanan
  • Mag-aprobar sang mga ordinansa kag magpasar sang mga resolusyon para sa epektibo nga gobyerno sang siyudad
  • Magpangita sing mga pamaagi nga madugangan ang manggad kag kita para sa mga plano nga magpasanyog sang siyudad, mga programa kag tinutuyo, kag mga priyoridad
  • Maghimu sang mga ordinansa nga nagatahag sang mga prangkisa kag paghatag sing otoridad sa paghatag sing mga permiso kag lisensiya
  • Magkontrol sang mga aktibidad natuhoy sa paggamit sang duta, mga byilding, kag mga istruktura
  • Mag-aprobar sang mga ordinansa para sa paghatag sang mga serbisyo kag pasilidad 

Ginkuhaan: Local Government Code of 1991

– Rappler.com

Ginbadbad ni John Iremil Teodoro, PhD, sang Unyon ng mga Manunulat sa Pilipinas (UMPIL) gikan sa orihinal nga Ingles ni Vernise Tantuco sang Rappler.com.