Marcos Fact Checks

HINDI TOTOO: Dahil binubuwisan, hindi nakaw ang yaman ng mga Marcos

Rappler.com
HINDI TOTOO: Dahil binubuwisan, hindi nakaw ang yaman ng mga Marcos
Ang mga yaman na nakaw o ilegal ang pinagmulan ay maaari pa ring buwisan dahil pinakinabangan ng nagnakaw o humawak nito
Buod
  • Ang sabi-sabi: Ang paniningil ng buwis para sa mga ari-arian ng pamilya ng dating diktador na si Ferdinand Marcos ay nangangahulugang hindi nakaw ang kanilang yaman. 
  • Marka: HINDI TOTOO
  • Ang katotohanan: Noong 1997, ibinaba ng Korte Suprema ang desisyon na nagsasabing P23 bilyon ang buwis na kailangang bayaran ng pamilyang Marcos para sa kanilang mga ari-arian. Ang mga yaman na nakaw o ilegal ang pinagmulan ay maaari pa ring buwisan dahil pinakinabangan ng nagnakaw o humawak nito.  
  • Bakit kailangang i-fact-check: Kumakalat ang pangangatuwiran na ito mula sa Sonshine Media Network International (SMNI), na nag-endoso na kay presidential bet Ferdinand Marcos Jr., at ng propesor na si Antonio Contreras, na kilalang kritiko ng karibal ni Marcos na si Vice President Leni Robredo.
Mga detalye 

Noong Marso 20, 2022, nagbigay ng pahayag sa Sonshine Media Network International (SMNI) si Antonio Contreras, isang propesor ng political science, tungkol sa isyu ng hindi binabayarang estate tax o buwis para sa mga ari-arian ng pamilya ng dating diktador na si Ferdinand Marcos. 

Sinabi ni Contreras: “If you insist that the government should collect the estate tax of the deceased Marcos Sr. which you claim to be a whopping 203 billion pesos, then are you admitting that most of his wealth is not ill-gotten? An estate tax attaches only to legitimately owned estate that can be passed on to heirs and not to ill-gotten ones which are forfeited in favor of the government.”

(Kung ipinipilit ninyo na dapat mangolekta ang gobyerno ng buwis para sa mga ari-arian ng namayapang Marcos Sr., na sinasabi ninyong napakalaking P203 bilyon, inaamin ‘nyo ba na ang karamihan sa kanyang yaman ay hindi nakaw? Ang estate tax ay maaaring idikit sa mga lehitimong ari-arian na maaaring ipasa sa mga tagapagmana at hindi sa mga nakaw na ari-ariang ibinalik sa gobyerno.) 

Ayon kay Contreras, ang pagpapabayad ng buwis para sa mga ari-arian ng pamilyang Marcos ay nangangahulugang hindi nakaw ang kanilang yaman. 

Hindi totoo ang pangangatuwiran na ito.  

Ang interbiyu kay Contreras, kilalang kritiko ni Vice President at ngayon ay presidential candidate na si Leni Robredo, ay isinagawa ng SMNI, ang network ng US fugitive na si Apollo Quiboloy na nag-endoso na kay presidential candidate Ferdinand Marcos Jr., noong Marso 20.

Isang araw ito matapos ang Commission on Elections presidential debate, kung saan sinabi ni Manila Mayor Isko Moreno na kung siya’y mahahalal ay pagbabayarin niya ang pamilyang Marcos at hahabulin niya ang kanilang estate tax na, dahil sa interes, ay umaabot na sa P203 bilyon ngayon. Sinang-ayunan ito ng mga kapwa niyang kandidatong sina Robredo, Senador Ping Lacson, at labor leader Leody de Guzman. 

Ang tinutukoy na estate tax ng pamilyang Marcos ay nakabatay sa G.R. No. 120880, ang desisyon ng Korte Suprema noong 1997 na ang P23 bilyon ang buwis na kailangang bayaran ng pamilyang Marcos. Ang estate na tinutukoy rito ay ang mga ari-ariang ninakaw mula sa gobyerno.

Umabot sa P203 bilyon ang buwis na ito dahil 25 na taon na ang nakalilipas mula 1997. Kasama na rin dito ang surcharge, interes, at multa. Kamakailan, kinumpirma ng Bureau of Internal Revenue (BIR) at ng Presidential Commission on Good Government (PCGG) na hanggang ngayon ay sinisingil pa ito sa mga Marcos.

Ayon kay dating Supreme Court justice Antonio Carpio, kahit mula sa nakaw na yaman ang mga ari-ariang ito na dapat ay ibinalik na sa gobyerno, maaari pa ring buwisan ang mga ito. 

Ang buong pahayag ni Carpio: “This is like income from illegal sources, like stock manipulation or theft – the income is still taxable even if later on the stock manipulator or thief is convicted and ordered to reimburse.” 

(Parang itong kita mula sa mga ilegal na pinagkuhanan ng pera, kagaya ng stock manipulation o pagnanakaw – taxable pa rin kahit na sa kalaunan pa ma-convict ang kriminal na gumawa ng manipulasyon o ang magnanakaw, at mautusan silang ibalik ang pera.) 

Ayon sa BIR at PCGG, nagkaroon sila ng kasunduan sa kampo ng mga Marcos noong 2003 na uunahin nilang singilin ang buwis sa mga ari-ariang nabawi na ng gobyerno. 

Ayon sa Seksyon 91 ng Tax Code ng BIR, ang estate tax ay dapat bayaran ng executor, administrator, o tagapagmana ng mga ari-ariang ito. 

Si Marcos Jr. at ang kanyang nanay at dating kongresistang si Imelda Marcos ay ang mga tinaguriang executor ng estate, na aprubado rin ng Korte Suprema. Ipinaglaban din ng mag-ina ang mapangalanan bilang mga executor ayon sa G.R. No. 130371. 

Marami nang naisulat na fact check ang Rappler tungkol sa mga Marcos. Basahin na rin ang mga ibang fact check tungkol sa kanila: 

– Sofia Guanzon/Rappler.com

Kung may nakikita kang kahina-hinalang Facebook pages, groups, accounts, websites, artikulo, o mga larawan sa iyong network, i-send ang mga ito sa factcheck@rappler.com. Maaari ring magsumite ng mga sabi-sabi sa #FactsFirstPH tipline. Ipadala lang ang mga ito bilang message sa Facebook ng Rappler, bilang direct message sa Twitter ng Newsbreak, o bilang message sa aming Viber fact check chatbot. Sa bawat fact check, labanan natin ang pagkalat ng mali o mapanlinlang na impormasyon.