Election fact checks

KULANG SA KONTEKSTO: Bidyo ng pahayag ni Robredo tungkol sa Russia-Ukraine krisis

KULANG SA KONTEKSTO: Bidyo ng pahayag ni Robredo tungkol sa Russia-Ukraine krisis
Nagmula sa DZRH Presidential Interview noong Pebrero 2 ang kumakalat na pahayag ni Robredo tungkol sa Russia at Ukraine, bago magsimula ang krisis
Buod
  • Ang sabi-sabi: Pinapakita ng bidyo ang pahayag ni Bise Presidente at kandidato para sa pagkapangulong si Leni Robredo tungkol sa Russia-Ukraine krisis.
  • Marka: KULANG SA KONTEKSTO
  • Ang katotohanan: Sa DZRH Presidential Interview noong Pebrero 2, nagbigay ng pahayag si Robredo tungkol sa West Philippine Sea kung saan ikinumpara niya ang sitwasyon dito sa Ukraine at Russia, bago nangyari ang krisis. Noong Pebrero 24, nagbigay ulit siya ng pahayag tungkol sa krisis, at hinikayat niya na bigyan ng atensyon ito ng gobyerno, lalo na ang mga Pilipinong nakatira sa Ukraine.
  • Bakit kailangan i-fact-check: Nang isulat ang fact check na ito, mayroon nang 57,000 na reaksiyon, 27,000 komento, at higit sa 2.5 milyon views ang bidyo na ito sa Facebook.
Mga detalye 

Mabilis na kumakalat ang isang bidyo sa Facebook kung saan nagbigay ng pahayag si Bise Presidente at kandidato para sa pagkapangulong si Leni Robredo tungkol sa krisis sa pagitan ng Russia at Ukraine. 

Sa loob ng bidyo na ito, nakalagay ang teksto na nagsasabing: “VP Leni on the Russia-Ukraine conflict (VP Leni nagsalita sa tunggaliang Russia-Ukraine).”

Pinapalabas ng bidyo na ito ang opisyal na pahayag ni Robredo tungkol sa Russia-Ukraine krisis na nagsimula noong Pebrero 24. 

Ang ipinakitang pahayag na sinabi ni Robredo ay: “Pero sa akin kasi, ang pinapakita nitong conflict between Ukraine at Russia, parang pwede natin siyang maihalintulad sa nangyayari ngayon sa West Philippine Sea. Isang maliit na bansa na ang karatig na malaking bansa ay mayroon siyang conflict pero pinapakita ng Ukraine na kaya niyang ipaglaban ’yung isang rules-based na pakikipaglaban ng kanyang karapatan dahil strong ’yung kanyang relationship with the allies. 

“Nandiyan ’yung US, nandiyan ’yung European Union, nandiyan ’yung iba pa niyang allies na ’yun ’yung nagpapalakas ng kanyang loob, na dahil nasa tama siya ay hindi siya magpapatinag.” 

Nang isulat ang fact check na ito, mayroon nang 57,000 na reaksiyon, 27,000 komento, at higit sa 2.5 milyon views ang bidyo na ito sa Facebook.

Kulang sa konteksto ang sabi-sabing ito. 

Noong Pebrero 2, naganap ang The DZRH Presidential Job Interview kung saan dumalo si Robredo at ang mga ibang kandidato para sa pagkapangulo. 

Tinanong kay Robredo ang sumusunod na tanong: “Kung kayo po ay magiging presidente, kayo po ay magiging architect ng foreign policy. Ano po ang foreign policy statement ’nyo dito sa nangyari sa Eastern Europe at tsaka, dito sa Myanmar?”

Sinagot ito ni Robredo at sinabi niya ang pahayag na ipinakita sa kumakalat na bidyo. Ang buong sagot niya bago ang kadugtong na ipinakita sa bidyo ay: “Ang pinakauna kong gagawin, number one ay sisiguraduhing ma-secure ang 342 na mga Pilipinong nandoon. Para masecure ko sila, kailangan nating i-activate ’yung embahada at tsaka ang mga alliances natin with other countries pag kinakailangan natin ’yung tulong nila.”

Sinabi ni Robredo ang pahayag sa kumakalat na bidyo, ngunit, kulang ito sa konteksto dahil binigay niya ang pahayag na ito bago nagsimula ang Russia-Ukraine krisis. 

Nang maganap ang DZRH interview na ito, nagbabanta pa ng giyera ang Russia sa Ukraine. Opisyal na nagdeklara ng atake ng Russia noong Pebrero 24. (BASAHIN: LIVE UPDATES: Russia-Ukraine crisis

Sa araw ng Pebrero 24, nagbigay ulit siya ng pahayag pagkatapos lumabas ang balita tungkol sa krisis sa isang interview noong siya ay nasa Cebu para mangampanya. Ang panibagong pahayag ni Robredo ay: “The government should lock on this because the conditions may shift. It may be okay now, but it may change in a few days.” (Dapat alalahanin ng gobyerno ito dahil maaaring mag-iba ang mga kondisyon ng sitwasyong ito. Maaaring okay ngayon, pero pwedeng mag-iba rin ito sa mga susunod na araw.) 

Inulit ni Robredo ang una niyang sinabi sa DZRH interview: “The first thing should be the safety of the Filipinos there (in Ukraine).” (Ang una dapat alalahanin ay ang kaligtasan ng mga Pilipino doon (sa Ukraine)). 

Tama rin ang binanggit ni Robredo na 342 ang bilang ng mga overseas Filipino workers (OFW) na nakatira sa Ukraine, sa taong 2019. 

Nang isulat din ang fact check ito, higit sa 40 na mga OFW na nakatira sa Kyiv, ang kabisera ng Ukraine, ay nasagip na ng Department of Foreign Affairs (DFA). Ang Kyiv ay isa sa mga lungsod na inaatake ngayon sa Ukraine.– Sofia Guanzon/Rappler.com

Kung may nakikita kang kahina-hinalang Facebook pages, groups, accounts, websites, artikulo, o mga larawan sa iyong network, i-send ang mga ito sa factcheck@rappler.com. Maaari ring magsumite ng mga sabi-sabi sa #FactsFirstPH tipline. Ipadala lang ang mga ito bilang message sa Facebook ng Rappler, bilang direct message sa Twitter ng Newsbreak, o bilang message sa aming Viber fact check chatbot. Sa bawat fact check, labanan natin ang pagkalat ng mali o mapanlinlang na impormasyon.