Fact checks on public officials

HINDI TOTOO: Napasabak sa ‘mukbang’ si Robredo sa Bukidnon

Rappler.com
HINDI TOTOO: Napasabak sa ‘mukbang’ si Robredo sa Bukidnon
Ritwal para sa proteksiyon at magandang kapalaran ni Robredo ang isinagawa ng mga magsasaka ng Sumilao, Bukidnon
Buod
  • Ang sabi-sabi: Makikita sa isang litrato na napasabak sa chicken mukbang si Bise Presidente at kandidato sa pagkapangulo na si Leni Robredo sa harap ng mga magsasaka sa Sumilao, Bukidnon.
  • Marka: HINDI TOTOO
  • Ang katotohanan: Isang ritwal ng pagbabasbas para sa proteksiyon at magandang kapalaran ang isinagawa kay Robredo. Nilinaw ni Panaw Sumilao vice chair Cheril Lorenza ang nasabing ritwal at humingi ito ng pagrespeto sa kultura ng katutubong Pilipino.
  • Bakit kailangan i-fact-check: Nakita ang sabi-sabi sa isang post noong Pebrero 24 ng Facebook page na “Bong-bong Marcos News.” Nang isulat ang fact check na ito, mayroon nang mahigit 490 reaksiyon, 50 komento, at 9 shares ang post.
Mga detalye

Isang post noong Pebrero 24 sa Facebook page na “Bongbong Marcos News” ang nagsabing napasabak sa “chicken mukbang” si Bise Presidente kandidato sa pagkapangulo na si Leni Robredo sa harap ng mga magsasaka sa Sumilao, Bukidnon.

Ang “mukbang” ay isang Korean internet slang na ang ibig sabihin ay pagbo-broadcast habang kumakain. Ito ay mula sa dalawang pinagsamang salita: “muk” para sa “meok-da” na ang Ingles ay “eat” at “bang-song” o “broadcast.”

Sabi ng Facebook post, “ALENG LENI ROLBEDO: NAPASABAK SA CHICKEN MUKBANG! #UniTeamBBMSARA.”

Nang isulat ang fact check na ito, mayroon nang 490 reaksiyon, 50 komento, at 9 shares ang post.

Hindi totoo ang sabi-sabing ito.

Noong Pebrero 23, bumalik si Robredo sa mga magsasaka ng tribo Higaonon sa Sumilao, Bukidnon. Mainit na sinalubong si Robredo ng mga magsasaka at nagsagawa ito ng ritwal para sa proteksiyon at magandang kapalaran ni Robredo. (BASAHIN: Sumilao farmers back longtime friend Robredo: ‘Hindi na siya iba sa amin’)

Matapos lumabas ang larawan sa social media, mabilis na kinutya ng ilang social media users ang nasabing kultura.

Kaagad namang naglabas ng opisyal na pahayag si Panaw Sumilao vice chair Cheril Lorenza. Nilinaw ni Lorenza ang nasabing ritwal at humingi ito ng pagrespeto sa kultura ng katutubong Pilipino.

Sinabi ni Lorenza na ang ritwal ay batay sa kultura ng Higaonon na isang tradisyonal na pagtanggap sa panauhin ng tribo sa anyo ng panalangin sa “Apu Magbabaya” na maging maayos ang lahat sa kanyang paglalakbay, saan man siya magpunta.

Makikita sa comment section ng post ang English translation ng opisyal na pahayag ng mga magsasaka ng Sumilao. – Owenh Toledo/Rappler.com

Si Owenh Toledo ay nagtapos bilang volunteer ng fact-checking mentorship program ng Rappler. Ang fact-check na ito ay sinuri ng miyembro ng research team ng Rappler at ng senior editor.

Kung may nakikita kang kahina-hinalang Facebook pages, groups, accounts, websites, artikulo, o mga larawan sa iyong network, i-send ang mga ito sa factcheck@rappler.com. Maaari ring magsumite ng mga sabi-sabi sa #FactsFirstPH tipline. Ipadala lang ang mga ito bilang message sa Facebook ng Rappler, bilang direct message sa Twitter ng Newsbreak, o bilang message sa aming Viber fact-check chatbot. Sa bawat fact-check, labanan natin ang pagkalat ng mali o mapanlinlang na impormasyon.