2022 Philippine Elections

[EDITORIAL] Fact-checkers ang bagong watchdogs ng 2022 elections

Rappler.com
[EDITORIAL] Fact-checkers ang bagong watchdogs ng 2022 elections

Nico Villarete

Ang fact-checkers ay hindi lang tagapagbantay ng katotohonanan – sila rin ay tagapagbantay ng 'informed vote'

May pinagkaiba ang eleksiyong 2022 sa lahat ng ibang eleksiyong nauna rito. Dati, ang dapat bantayan lang ay ang 3Gs ng kalaban: guns, goons, gold. 

May pang-apat na G ngayon: gaguhan sa social media sa pamamagitan ng lantaran at walang kahihiyang pagsisinungaling. Ito ang bagong hamon sa eleksiyon sa “age of disinformation.”

‘Di hamak na mas mahirap ang laban ngayon dahil hindi natin kilala kung tunay na tao ang katunggali o kausap natin. Kung tunay mang tao, hIndi natin alam kung bayad siya o sarado ang pag-iisip dahil pati siya’y nalamon na ng disinformation at kasinungalingan.

Tuwing eleksiyon, tinitingala ang mga watchdog tulad ng Namfrel o National Citizens’ Movement for Free Elections at ng Parish Pastoral Council for Responsible Voting (PPCRV) bilang tagapagtanggol ng integridad ng demokratikong proseso ng eleksiyon. 

Pero sino ang katumbas ng Namfrel at PPCRV ngayong eleksiyon – ngayong wala nang agawan ng balota at electronic na ang counting at transmission?

Ito ang fact-checkers – sila ang mga truth warrior na dapat patuloy na maging maliksi sa pagwawasto sa mga kawalang-katotohanang sinasabi at ikinakalat sa social media. 

Kung man-to-man ang pagkumbinsi sa house-to-house na ginagawa ng ibang kandidato, dapat lahat ng kandidato, lahat ng kampo, magmanman at mag-ingay kung may kagaguhang ginagawa at nakikita sa social media. 

‘Yan dapat ang ginawang united messaging sa Manila Peninsula, at hindi ang “Hindi kami magwi-withdraw!” Nagsayang lamang ng pera, laway, at oras sina Manila Mayor Isko Moreno, Senator Panfilo Lacson, at former defense chief Norberto Gonzales. Dapat ang naging mensahe ay: “Itigil ang kasinungalingan!” Malamang, nakumbinsi rin nilang dumalo si Manny Pacquiao, Ernesto Abella, atbp. dahil iyon ang totoong unity!

Halos dalawang linggo na lang at eleksiyon na at patindi nang patindi ang mga atake sa fact-checkers. Hindi lang sila inaatake sa social media – patuloy ang DDoS attacks sa mga miyembro ng koalisyong FactsFirstPH.

Halimbawa, ipinagpipilitan ni Communications Undersecretary Lorraine Badoy na “binastos” umano ng Rappler si National Security Adviser Hermogenes Esperon Jr. dahil Rappler umano ang dahilan ng pag-re-restrict sa isa niyang Facebook post. HINDI ITO TOTOO. Bawal mag-rate ang fact-checkers sa Pilipinas ng posts Cabinet-level officials ng gobyerno, batay sa mga alituntunin ng Facebook. Tanging Facebook ang makapagpapasya sa pagte-take down ng ganitong posts na lumabag sa kanilang community standards dahil sa pag-re-red-tag.

Sa opinion article ng Digital Strategy Head ng Rappler na si Gemma Mendoza, pinabulaanan niya ang maraming kasinungalingan tungkol sa fact-checkers.

  • Hindi self-proclaimed, at walang accountabilty ang fact-checkers. Sila’y kasapi ng International Fact-Checking Network ng nonprofit media institute na Poynter (IFCN), isang global fact-checking na organisasyong tumatalima sa mahigpit na code of principles ng fact-checking.
  • Hindi fact-checkers ang nagte-take down ng posts o pages. Ayon mismo sa Facebook, napabababa ng paulit-ulit na negatibong fact-checking ang sirkulasyon ng isang post. Pero Facebook ang tanging makakapagpasya sa pag-take down ng content, pages, at accounts. Ano ang tanging pamantayan? Kapag napatunayang nilabag ang Community Guidelines ng Facebook. 
  • Noong 2020, binaklas ng Facebook ang dalawang network na nagpamalas ng “inauthentic behavior” na may mga link sa Armed Forces of the Philippines at sa Philippine National Police. Totoong naging factor ang data-driven investigation ng Rappler sa pagpapakita ng tunay na kulay ng mga network na ito na walang habas sa pag-re-red-tag at paninira sa mga aktibista. Sa ganitong mga pagkakataon, tinutupad lamang ng Rappler ang trabaho nitong mag-expose ng harmful behavior.
  • Hindi rin totoong hindi transparent ang Rappler sa proseso ng fact-checking. Lahat ng fact-checks ay maaaring ma-verify independently, nakasaad ang fact-checking methodology nito sa website, at ginagabayan ito ng editorial standards and guidelines, kasama na ang isang corrections policy.
  • Hindi rin totoong itinatago ng Rappler ang identity ng fact-checkers nito. Malinaw ang mga tagline ng mga researchers sa mga artikulo nito.
  • Hindi totoong umaasa sa dubious sources ang fact-checking ng Rappler. Ang mga source ng Rappler ay nangunguna at respetado sa kanilang field of expertise.

Ang fact-checkers ay nasa front line ng laban para sa katotohanan, at sila rin ang madalas na target ng political violence.

Bakit may sistematiko at malupit na atake laban sa mga fact-checker? Dahil balakid sila sa mapanlinlang at nagsisinungaling na mga kandidato at opisyal ng gobyerno.

Sino ang makikinabang sa kampanyang siraan at pabagsakin ang fact-checkers? Pangunahin na alyansa ng dalawang dinastiya sa Pilipinas. Tulad namin, i-connect ‘nyo rin ang mga tuldok.

Ang fact-checkers ay hindi lang tagapagbantay ng katotohonanan – sila rin ay tagapagbantay ng “informed vote” o ang pagboto nang mulat at nakatuntong sa katotohonan. Huwag nating sayangin ang sakripisyo nila sa pamamagitan ng pagboto nang tama. #WeDecide: Atin ang Pilipinas. – Rappler.com