governance

Mga Gahum kag Katungdanan: Senador sang Filipinas

Rappler.com
Mga Gahum kag Katungdanan: Senador sang Filipinas
Ano nga mga gahum ang imong ginahatag, kag ano nga mga responsabilidad kag mga serbisyo ang imo ginapaabot kon magboto ka sing isa ka senador?
Termino sang Pagpangalagad
  • 6 ka tuig mag-umpisa sa udto-adlaw sang Hunyo 30 gilayon nga matapos ang adlaw sang eleksiyon
  • Mahimu nga mabotohan tubtub sa 2 ka sunod-sunod nga termino sang pagpangalagad
Mga Kuwalipikasyon
  • Natural nga ginbun-ag nga Filipino
  • Kinahanglan 35 anyos sa adlaw sang eleksiyon
  • Makahibalo magbasa kag magsulat
  • Rehistrado nga botante
  • Residente sang Filipinas nga indi magnubo sa 2 ka tuig sa adlaw pagkatapos sang eleksiyon
Mga Gahum kag Katungdanan
  • Maghimu sang mga ginaproponer nga layi, mga resolusyon, pangkabilugan nga resolusyon, kag mga simple nga resolusyon
  • Magadebate sa mga komite kag mga plenaryo nga sesyon
  • Maghimu sang mga pag-imbestiga bilang bulig sa paghimu sang mga layi
  • Magproponer ukon magsugot sa mga pagbag-o sa aproprasyon kang mga pondo sa Manubo nga Kapulungan sang Kongreso
  • Magpamati kag magdesisyon sa nga kaso sang impeachment
  • Magdeklarar sang estado sang giyera (duha sa tatlo ka mga boto sa Senado kag sang Manubo nga Kapulungan, sa separado nga pagboto)
  • Maghatag sang otorisasyon sa presidente nga maggamit sang mga gahum agod ipatuman ang mga pungsodnon nga polisiya “nga may limitasyon sa petsa kag may mga latid” sa mga tiyempo sang giyera ukon may mga pungsodnon nga emerhensiya
  • Pauntaton ukon palawigon ang proklamasyon sang presidente sang martial law
  • Pasugtan ukon sikwayon ang amnestiya nga ihatag sang presidente
  • Pasugan ukon sikwayon ang mga tratado ukon mga internasyonal nga kasugtanan (duha sa tatlo ka mga boto)
  • Magproponer sang mga pagbag sa Konstitusyon pamaagi sa constituent assembly ukon constitutional convention
  • Ibuksan ang tanan nga mga interes pangpinansiyal kag pangnegosyo, kag ipahibalo sa bilog nga Senado kon may posible nga conflict of interest kon may iproponer nga lay nga sya ang awtor

Ginkuhaan: 1987 Philippine Constitution, Rappler article: Beyond legislation: Powers, roles of Philippine lawmakers

– Rappler.com

Ginbadbad ni John Iremil Teodoro, PhD, sang Unyon ng mga Manunulat sa Pilipinas (UMPIL) gikan sa orihinal nga Ingles ni Michelle Abad sang Rappler.com.