governance

Mga Gahum kag Katungdanan: Mayor, Bise Mayor, kag Konsehal sang Munisipyo sa Filipinas

Rappler.com
Mga Gahum kag Katungdanan: Mayor, Bise Mayor, kag Konsehal sang Munisipyo sa Filipinas
Ano nga mga gahum, mga responsabilidad, kag mga serbisyo ang imo masaligan halin sa ginboto nimo nga mayor, bise mayor, kag konsehal sang munisipyo?
Mayor sang Munisipyo
Termino sang Pagpangalagad
  • 3 ka tuig mag-umpisa sa udto-adlaw sang Hunyo 30 pagkatapos sang eleksiyon
  • Mahimu nga mabotohan liwan sa indi magsobra sa tatlo ka sunod-sunod nga termino
Kuwalipikasyon
  • Filipino citizen
  • Indi magnubo sa 21 ka tuig ang edad sa adlaw sang eleksiyon
  • Rehistrado nga botante sa munisipyo kon sa diin sya nagapadalagan
  • Residente sang munisipyo kon sa diin sya nagapadalagan sa sulod sang indi magnubo sa 1 ka tuig antes and adlaw sang eleksiyon
  • Kahibalo magbasa kag magsulat sa Filipino ukon sa iban pa nga mga lokal nga pulong
Mga Gahum kag Katungdanan
  • Dumalahan ang tanan nga programa, proyekto, serbisyo, kag aktibidades sang gobyerno sang munisipyo
  • Ipatuman ang tanan nga mga layi kag ordinansa angot sa panggobyerno sang munisipyo
  • Pangunahan kag pasanyugon ang pagganar sang kita sang munisipyo
  • Siguraduhon ang paghatag sang mga serbisyo kag nagakaigo nga pasilidad

Ginkuhaan: Local Government Code of 1991

Bise Mayor sang Munisipyo
Termino sang Pagpangalagad
  • 3 ka tuig mag-umpisa sa udto-adlaw sang Hunyo 30 pagkatapos sang eleksiyon
  • Mahimu nga mabotohan liwan sa indi magsobra sa tatlo ka sunod-sunod nga termino
Kuwalipikasyon
  • Filipino citizen
  • Indi magnubo sa 21 ka tuig ang edad sa adlaw sang eleksiyon
  • Rehistrado nga botante sa munisipyo kon sa diin sya nagapadalagan
  • Residente sang munisipyo kon sa diin sya nagapadalagan sa sulod sang indi magnubo sa 1 ka tuig antes and adlaw sang eleksiyon
  • Kahibalo magbasa kag magsulat sa Filipino ukon sa iban pa nga mga lokal nga pulong
Mga Gahum kag Katungdanan
  • Pamunuan ang sangguniang bayan kag pirmahan ang mga papeles tuhoy sa paggasto sa pagpadalagan sining sanggunian
  • Mag-appoint sang mga opisyales kag empleado sang sangguniang bayan, magluwas sa nakabutang sa Local Government Code
  • Magapungko bilang mayor sang munisipyo kon may permanente nga pagkabakante
  • Gamiton ang mga gahum kag humuon ang mga tulumananon kag hilikuton sang mayor sang munisipyo kon may temporaryo nga pagkabakante

Ginkuhaan: Local Government Code of 1991

Katapu sang Sangguniang Bayan ukon mga Konsehal
Termino sang Pagpangalagad
  • 3 ka tuig mag-umpisa sa udto-adlaw sang Hunyo 30 pagkatapos sang eleksiyon
  • Mahimu nga mabotohan liwan sa indi magsobra sa tatlo ka sunod-sunod nga termino
Kuwalipikasyon
  • Filipino citizen
  • Indi magnubo sa 18 ka tuig ang edad sa adlaw sang eleksiyon 
  • Rehistrado nga botante sa distrito kon sa diin sya nagapadalagan
  • Residente sang distrito kon sa diin sya nagapadalagan sa sulod sang indi magnubo sa 1 ka tuig antes and adlaw sang eleksiyon
  • Kahibalo magbasa kag magsulat sa Filipino ukon sa iban pa nga mga lokal nga pulong
Komposisyon sang Sangguniang Bayan
  • Bise Mayor sang Munisipyo, bilang tagapangulo nga opisyal
  • Ginboto nga mga regular nga konsehal
  • Presidente sang Liga ng mga Barangay sang munisipyo
  • Presidente sang munisipal nga pederasyon sang Sangguniang Kabataan 
  • 3 representante nga sektoral: 1 halin sa kababayenhan, 1 halin sa pang-agrikultura ukon industiyal nga mamumugon, kag 1 halin sa mga masunod: imol sa siyudad, tumandok nga mga tawo, mga tawo nga may pisikal nga diperensiya
Mga Gahum kag Katungdanan
  • Mag-aprobar sang mga ordinansa kag magpasar sang mga resolusyon para sa epektibo nga gobyerno sang munisipyo
  • Magpangita sing mga pamaagi nga madugangan ang manggad kag kita para sa mga plano nga magpasanyog sang munisipyo, mga programa kag tinutuyo, kag mga priyoridad
  • Maghatag sang mga prangkisa, maghimu sang mga ordinansa agod maghatag otoridad sa paghatag sang mga permiso ukon lisensiya, maghimu sang mga ordinansa para sa pagtugda mga buwis, balayran, kag multa
  • Magkontrol sang mga aktibidad natuhoy sa paggamit sang duta, mga byilding, kag mga istruktura
  • Mag-aprobar sang mga ordinansa para sa paghatag sang mga serbisyo kag pasilidad 

Ginkuhaan: Local Government Code of 1991

– Rappler.com

Ginbadbad ni John Iremil Teodoro, PhD, sang Unyon ng mga Manunulat sa Pilipinas (UMPIL) gikan sa orihinal nga Ingles ni Loreben Tuquero sang Rappler.com.